TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC CẮT LÁT MỎNG TRONG GIÁM ĐỊNH GỖ

TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC CẮT LÁT MỎNG TRONG GIÁM ĐỊNH GỖ
Trong giám định gỗ, độ chính xác không chỉ phụ thuộc vào kinh nghiệm của chuyên gia mà còn nằm ở chất lượng của mẫu quan sát. Trong đó, kỹ thuật cắt lát mỏng giữ vai trò đặc biệt quan trọng vì đây là bước giúp bộc lộ rõ cấu trúc vi mô của gỗ.
Lát cắt mỏng, đạt chuẩn (thường từ 10–20 µm), cho phép ánh sáng xuyên qua đồng đều, giúp quan sát rõ ràng các đặc điểm giải phẫu như mạch gỗ, tia gỗ, sợi, mô mềm, tinh thể, lỗ thông ngang... Đây là cơ sở then chốt để phân biệt chủng loại gỗ, nhất là những chủng loại có đặc điểm cấu tạo thô đại gần giống nhau..
HHG
Cắt lát mỏng bằng máy Microtome Leica 2030 Biocut
Ngược lại, lát cắt quá dày hoặc không đồng đều sẽ làm sai lệch hình ảnh quan sát: cấu trúc bị chồng lấp, ánh sáng tán xạ mạnh, dẫn đến nhiều chi tiết vi mô trở nên khó nhận biết. Sai sót ở bước chuẩn bị mẫu vì thế có thể dẫn đến nhận định sai về loài gỗ, ảnh hưởng trực tiếp đến độ tin cậy của hoạt động kiểm định, thương mại và cả các kết luận có giá trị pháp lý..
Bên cạnh đó, việc cắt lát mỏng đúng kỹ thuật còn giúp tối ưu hóa việc nhuộm mẫu và lưu trữ tiêu bản lâu dài, phục vụ cho nghiên cứu, đào tạo và đối chiếu sau này.
Chính vì tầm quan trọng đó, tại nhiều trung tâm nghiên cứu và giám định gỗ chuyên sâu trên thế giới như Forest Products Laboratory (US Forest Service) (USA) - Phòng thí nghiệm gỗ quốc gia hàng đầu, có hệ thống chuẩn hóa giám định và cơ sở dữ liệu giải phẫu lớn; Thünen Institute of Wood Research (Germany) - Trung tâm nghiên cứu gỗ cấp liên bang, nổi bật trong giám định pháp lý và kiểm soát nguồn gốc gỗ; Royal Museum for Central Africa (Wood Biology Service) (Belgium) - Một trong những bộ sưu tập gỗ nhiệt đới lớn, rất mạnh về giải phẫu và nhận dạng loài; Naturalis Biodiversity Center (Wood Collection) (Netherlands) - Trung tâm đa dạng sinh học hàng đầu châu Âu, sở hữu hệ thống mẫu và dữ liệu giải phẫu quy mô lớn, hay World Forest ID - Sáng kiến toàn cầu kết hợp nhiều phòng thí nghiệm, định hướng chuẩn hóa giám định gỗ trên phạm vi quốc tế, ở đó công đoạn cắt lát mỏng đã được chuẩn hóa thành một khâu kỹ thuật chuyên biệt, thực hiện bằng thiết bị microtome có độ chính xác cao. Việc duy trì năng lực xử lý số lượng lớn tiêu bản mỗi năm cho thấy đây không phải là bước phụ trợ, mà là nền tảng bảo đảm chất lượng giám định.
ggggggg
Kiểm tra chất lượng lát cắt mỏng
Tại Việt Nam, lĩnh vực này cũng đang phát triển theo hướng chuyên nghiệp hơn. Một số phòng thí nghiệm đã từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế, không chỉ ở số lượng tiêu bản xử lý mà còn ở quy trình chuẩn bị mẫu, nhuộm, lưu trữ và kiểm soát chất lượng.
Tại Phòng Giám định Tài nguyên rừng – Viện Nghiên cứu và Phát triển Lâm nghiệp nhiệt đới, chúng tôi định hướng xây dựng quy trình cắt lát mỏng theo chuẩn quốc tế, từ kiểm soát độ dày lát cắt, chất lượng nhuộm đến lưu trữ tiêu bản. Với chúng tôi, mỗi lát cắt không chỉ là một thao tác kỹ thuật mà còn là một mắt xích quan trọng trong hệ thống bảo đảm độ chính xác và giá trị pháp lý của kết quả giám định.